Giá trị của công nghệ BIM không dừng ở mô hình 3D, mà nằm ở khả năng tạo ra dữ liệu phục vụ bóc tách khối lượng, kiểm soát chi phí và phối hợp thiết kế. Công cụ có thể hỗ trợ rất nhiều, nhưng độ tin cậy của số liệu sẽ phụ thuộc rất lớn vào năng lực đội ngũ triển khai.
Trong công tác bóc tách khối lượng, mô hình BIM phải là mô hình có dữ liệu. Tức là ngoài hình học của cấu kiện như chiều dài, chiều rộng, chiều cao, mô hình còn cần mang theo thông tin phục vụ phối hợp, thống kê, kiểm tra và khai thác cho các bước sau.
Một mô hình phục vụ bóc tách tốt cần đáp ứng được các điều kiện sau:
Khi các yếu tố nêu trên được đáp ứng đầy đủ và chính xác, việc áp dụng phần mềm như Revit có thể xuất ra bảng khối lượng cấu kiện tự động – từ bê tông dầm sàn, cốt thép, cho đến ống kỹ thuật, thiết bị MEP.
Ngược lại, nếu thiếu các điều kiện này, mô hình có thể đẹp về hình ảnh nhưng chưa đủ tin cậy để kiểm soát khối lượng công trình.
Câu trả lời lời từ chuyên gia Song Anh: Rất đáng tin cậy, số liệu hoàn toàn có thể rất chính xác, nhưng không tuyệt đối trong mọi trường hợp.
Độ chính xác của bóc tách khối lượng bằng BIM không đến từ việc phần mềm tự động “tính hộ” tất cả. Nó là kết quả của cả một quy trình kỹ thuật phía sau.
Quá trình bóc tách khối lượng từ mô hình BIM sẽ đảm bảo các chính xác khi đáp ứng các yếu tố sau:
Ngược lại, sai lệch sẽ xảy ra nếu mô hình chỉ mang tính trình bày, thiếu dữ liệu hoặc chưa combine đủ kiến trúc, kết cấu và MEP.
Tại Song Anh, bóc tách khối lượng từ BIM hiện hỗ trợ khoảng 95% khối lượng trích xuất từ mô hình. Phần còn lại thường là các đầu việc không nằm trực tiếp trong model và sẽ được bổ sung ở công tác quản lý dự toán.
Khối lượng chỉ chuẩn khi cấu kiện trong model được dựng đúng. Một dầm sai kích thước, một sàn thiếu lớp cấu tạo, một hệ thống MEP chưa đủ tuyến đi đều có thể kéo theo sai số.
Vấn đề không nằm ở chỗ mô hình có nhiều hay ít chi tiết, mà là các dữ liệu có đúng với mục đích bóc tách hay không. Một model phục vụ phối cảnh sẽ khác rất xa một model phục vụ kiểm soát khối lượng.
Đây là yếu tố nhiều người bỏ qua nhưng năng lực triển khai chính là điều kiện tiên quyết để các số liệu bóc tách đủ tin cậy.
Câu hỏi số liệu chính xác hay không sẽ phụ thuộc rất lớn vào modeler, tức người dựng mô hình phải có cả năng lực triển khai lẫn nền tảng kỹ thuật. Phần mềm chỉ hỗ trợ thao tác. Còn dựng cái gì, kiểm tra thế nào, xử lý xung đột ra sao vẫn là câu chuyện của con người.
LOD BIM ảnh hưởng trực tiếp đến độ chi tiết của model, khả năng bóc tách và cả tiến độ dự án. Nếu LOD còn thấp, mô hình chưa đủ cơ sở để thống kê sâu. Nếu đẩy LOD quá cao từ quá sớm, dự án lại tốn thời gian không cần thiết.
Tại Song Anh, giai đoạn thiết kế cơ sở thường kiểm soát ở mức phù hợp để phục vụ phối hợp ban đầu; giai đoạn thiết kế thi công có thể lên từ LOD 350 trở lên, hoặc LOD 400 tùy theo yêu cầu công trình và chủ đầu tư.
Đây là phần rất quan trọng với các dự án cao tầng. Rất nhiều trường hợp sai lệch khối lượng không đến từ thao tác bóc tách, mà đến từ việc mô hình chưa phản ánh đúng phương án phối hợp thực tế. Điển hình như:
Khi các xung đột kỹ thuật này chưa được xử lý, khối lượng bóc ra dễ chỉ là con số “đẹp trên model”, chưa chắc đã bám sát phương án có thể thi công.
Song Anh định hướng công nghệ BIM chính là môi trường phối hợp dữ liệu của 3 bộ môn, nên việc combine sớm ngay từ giai đoạn thiết kế cơ sở là nền tảng để các số liệu bóc tách khối lượng trở nên đáng tin hơn.
Mô hình BIM cần được kiểm soát định kỳ theo checklist kỹ thuật: tên cấu kiện có đúng quy ước không, tham số vật liệu có đầy đủ không, có cấu kiện nào bị thiếu lớp vật liệu hoặc bị đặt sai cao độ không.
Tại Song Anh, trong quá trình thiết kế, các bộ môn phối sẽ tiến hành hợp định kỳ để phát hiện clash, chốt hướng xử lý và cập nhật model. Điều này giúp giảm nguy cơ lệch dữ liệu giữa các bộ môn, nhất là ở các vị trí nhạy cảm về cao độ, thông thủy và lỗ mở kỹ thuật.
>>> Xem thêm:Tìm Hiểu Quy Trình Thiết Kế Nhà Cao Tầng Với Công Nghệ BIM
Bóc tách khối lượng từ hồ sơ 2D vẫn là cách nhiều đơn vị đang dùng. Nhưng với công trình càng phức tạp, nguy cơ sai sót càng cao.
Khi bóc tách từ bản vẽ 2D, người làm dự toán phải tự đọc, tự đối chiếu nhiều bản vẽ và tự hình dung không gian. Chỉ cần một sai số hay thay đổi nhỏ giữa các bộ môn, khối lượng đã có thể sai.
Đặc biệt, với ứng dụng mô hình BIM - REVIT, dữ liệu được tập trung trên cùng một model nên việc kiểm tra trực quan và đối chiếu cấu kiện rõ ràng hơn. Khi model được dựng đúng, khối lượng trích xuất cũng nhất quán hơn so với cách bóc rời từ 2D.
Tuy nhiên, BIM không tự đảm bảo độ chính xác. Nếu mô hình thiếu dữ liệu hoặc dựng chưa chuẩn, số liệu vẫn có thể lệch. Điểm mạnh của BIM nằm ở khả năng kiểm soát tốt hơn, còn độ tin cậy cuối cùng vẫn phụ thuộc vào quy trình và năng lực triển khai.
Tại Song Anh, BIM không được dùng như một lớp mô hình để trình bày cho đẹp hơn ở giai đoạn cuối. BIM được đưa vào từ sớm như một môi trường phối hợp thiết kế, nơi kiến trúc, kết cấu và MEP cùng làm việc trên một hệ dữ liệu thống nhất.
Nhờ cách triển khai đó, công tác bóc tách khối lượng có nền tảng tin cậy hơn ngay từ đầu. Mô hình không chỉ phục vụ kiểm tra hình khối, mà còn hỗ trợ kiểm soát xung đột, theo dõi dữ liệu cấu kiện và khai thác khối lượng sát hơn với phương án thiết kế thực tế.
.png)
Trong quá trình triển khai, Song Anh tập trung vào các điểm cốt lõi:
Điểm khác biệt là chi phí thiết kế BIM tại Song Anh vẫn bằng phương pháp thiết kế thông thường, nhưng giá trị chủ đầu tư nhận lại cao hơn ở khả năng kiểm soát khối lượng, chi phí và hạn chế phát sinh từ sớm.
Với những dự án cần kiểm soát khối lượng và chi phí từ sớm, đây chính là “giá trị cốt lõi” mà đơn vị có năng lực triển khai BIM thực chất có thể tạo ra. Và đó cũng là định hướng Song Anh đang theo đuổi trong từng hồ sơ thiết kế.
Công Ty Cổ Phần Tư Vấn Đầu Tư Xây Dựng Song Anh không chỉ dừng ở việc dựng mô hình mà chúng tôi đồng hành cùng chủ đầu tư từ bản vẽ sơ khai cho đến hồ sơ thiết kế hoàn chỉnh.
Đây cũng là lý do nhiều chủ đầu tư thường ưu tiên lựa chọn tổng thầu thiết kế có năng lực triển khai BIM, combine 3 bộ môn ngay từ giai đoạn đầu của dự án quy mô lớn.
