Ứng dụng Revit là cách kỹ sư tạo dựng nên mô hình giàu thông tin để quy trình BIM vận hành, chứ bản thân Revit không phải là BIM. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ Revit thực sự đóng vai trò gì ở từng bước của quy trình BIM, và vì sao có Revit chưa chắc đã có BIM.
Ứng dụng Revit trong BIM là dùng một phần mềm để dựng và quản lý mô hình thông tin công trình, còn BIM là quy trình phối hợp xoay quanh mô hình đó. Revit chỉ là công cụ đẻ phục vụ quy trình BIM, chứ không thể thay thế BIM.
Sự nhầm lẫn này rất phổ biến. Người mới tiếp cận hay nói "làm Revit" và "làm BIM" như nhau, trong khi hai khái niệm nằm ở hai tầng khác nhau. Revit là một công cụ tạo lập mô hình, đứng cạnh những phần mềm khác như ArchiCAD hay AECOsim.
BIM là một hệ sinh thái quy trình làm việc dựa trên mô hình thông tin, nơi nhiều bộ môn cùng đọc, cùng cập nhật và cùng ra quyết định trên một nguồn dữ liệu chung.
Với chủ đầu tư, hiểu đúng điều này mang lại giá trị thật. Một nhà thầu nói "chúng tôi dùng Revit" mới chỉ kể về công cụ. Một nhà thầu làm chủ BIM sẽ nói về cách họ tổ chức dữ liệu, phối hợp đa bộ môn và kiểm soát chất lượng mô hình. Khoảng cách giữa hai câu nói ấy chính là khoảng cách giữa một mô hình vẽ đẹp và một dự án làm thật.
Revit tạo ra mô hình ba chiều giàu thông tin, gồm cả phần hình học và phi hình học của công trình, dùng được suốt vòng đời dự án. Mỗi cấu kiện trong Revit không chỉ là một khối vẽ, mà là một đối tượng mang dữ liệu: kích thước, vật liệu, thông số kỹ thuật, vị trí trong hệ lưới trục và cao độ.
Sức mạnh của quy trình BIM nằm ở tính liên kết. Khi một cấu kiện thay đổi, các mặt bằng, mặt cắt và bảng thống kê liên quan tự cập nhật theo. Cách làm cũ với hàng loạt bản vẽ 2D rời rạc buộc kỹ sư phải sửa tay từng tờ, vừa dễ sai vừa dễ lệch. Revit gom tất cả về một mô hình, nhờ vậy dữ liệu giữ được sự đồng nhất.
Đây cũng là lý do mô hình Revit trở thành một phần của nguồn dữ liệu duy nhất trong BIM. Thông tin không nằm rải rác trong nhiều tệp, mà tập trung để các bên cùng khai thác. Mô hình khi ấy không chỉ để nhìn, mà còn để phân tích, bóc tách và ra quyết định.
Ứng dụng Revit trải đều trên các bước của quy trình BIM, từ dựng mô hình thiết kế, phối hợp đa bộ môn, xuất hồ sơ thi công cho đến bóc khối lượng và liên kết tiến độ, chi phí. Đây là phần quan trọng nhất, cũng là phần các tài liệu phổ thông thường nói qua loa.
Revit cho phép dựng kiến trúc, kết cấu và cơ điện trên cùng một nền tảng, hạn chế việc xuất nhập dữ liệu gây thất thoát. Revit Architecture lo phần không gian và bao che, Revit Structure lo hệ kết cấu, Revit MEP lo hệ cơ điện và MEPF. Khi ba bộ môn cùng tham chiếu lẫn nhau, mâu thuẫn lộ ra sớm trên mô hình thay vì lộ ra ngoài công trường.
Mô hình từ Revit được ghép thành mô hình tổng để phát hiện xung đột trước khi thi công. Bước phát hiện xung đột thường chạy trên Navisworks, nơi mô hình combine cho phép soát những va chạm giữa dầm và ống gió, giữa shaft kỹ thuật và kết cấu, giữa đường ống và lỗ mở. Revit cung cấp mô hình giàu thông tin, công cụ phối hợp đọc mô hình đó và chỉ ra điểm cần xử lý. Phần mềm phát hiện, nhưng người kỹ sư mới quyết định cách giải quyết.
Từ một mô hình Revit, kỹ sư xuất bản vẽ thi công và bảng thống kê khối lượng gắn liền với mô hình. Bản vẽ không tách rời mô hình, nên khi mô hình đúng thì hồ sơ cũng nhất quán theo. Khối lượng được bóc trực tiếp từ đối tượng, giúp dự toán bám sát thực tế hơn. Chính mô hình này còn là nền để liên kết tiến độ thi công, gọi là 4D, và chi phí, gọi là 5D, khi dự án cần kiểm soát sâu hơn.
Có Revit chưa chắc có BIM, vì giá trị của mô hình phụ thuộc vào việc nó được dựng đúng chuẩn và đặt trong một quy trình thật. Một mô hình Revit dựng cẩu thả vẫn chỉ là mô hình đẹp mắt, chưa tạo ra giá trị BIM.
Các ví dụ dưới đây sẽ cho thấy rõ ranh giới này. Nếu nói đến mức độ chi tiết, thì sẽ gọi là LOD, không phù hợp, bảng bóc khối lượng sẽ sai lệch và mất độ tin cậy. Nếu cao độ và lưới trục giữa các bộ môn không trùng khớp, việc phát hiện xung đột gần như vô nghĩa vì các mô hình không nằm đúng vị trí so với nhau.
Phần mềm chỉ cảnh báo dựa trên dữ liệu được nạp vào, còn dữ liệu có đáng tin hay không lại do con người và quy trình quyết định. Revit là công cụ tạo mô hình. BIM là quy trình phối hợp con người, dữ liệu và phần mềm. Có Revit chưa đồng nghĩa với việc đang làm BIM.
Triển khai BIM tổng thể cần đáp ứng cả ba yếu tố: phần mềm để dựng mô hình, con người để kiểm soát và ra quyết định, một môi trường dữ liệu chung để mọi bên làm việc trên cùng một nguồn. Thiếu quy trình và con người, Revit chỉ là công cụ vẽ ba chiều nhanh hơn, không hơn.
Với chủ đầu tư dự án cao tầng, ứng dụng Revit trong BIM giúp giảm phát sinh khi thi công, đồng thời kiểm soát chi phí và tiến độ tốt hơn nhờ nhìn thấy vấn đề ngay trên mô hình. Những va chạm giữa kết cấu và cơ điện, những điểm thiếu chiều cao thông thủy hay thiếu chỗ cho shaft kỹ thuật được phát hiện ngay trong giai đoạn thiết kế, lúc chi phí sửa còn rất thấp.
Lợi ích không dừng ở chuyện tránh sai. Một mô hình đúng còn cho phép ước lượng vật tư sát thực tế, lập kế hoạch thi công rõ ràng và lưu lại dữ liệu phục vụ vận hành về sau. Tất cả cùng đọc một nguồn dữ liệu, nên trao đổi giữa thiết kế, thi công và chủ đầu tư bớt đi nhiều hiểu lầm.
Ở Song Anh, tối ưu chi phí không có nghĩa là bớt vật liệu, mà là một phương án vừa an toàn, vừa khả thi thi công, vừa được phối hợp chặt giữa các bộ môn. Revit và BIM là cách chúng tôi giữ cho ba yếu tố đó luôn đi cùng nhau trên một mô hình.
Revit mở ra khả năng tạo mô hình giàu thông tin, nhưng giá trị thật chỉ thành hình khi mô hình ấy được đặt vào một quy trình BIM có kỷ luật và có con người làm chủ. Công cụ giúp đi nhanh, còn quy trình mới quyết định đi đúng.
Nếu quý vị đang chuẩn bị cho một dự án cao tầng và muốn hiểu cách BIM vận hành thật trong từng bước thiết kế, Song Anh sẵn sàng cùng trao đổi từ chính kinh nghiệm trên những dự án đã đi qua.
