Tiến độ thi công của một dự án cao tầng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chất lượng hồ sơ thiết kế, nhưng đây lại là nguyên nhân hay bị xem nhẹ. Bài viết truy đúng cơ chế hồ sơ làm chậm công trường và cách kiểm soát tiến độ ngay từ khâu thiết kế.
Hồ sơ thiết kế ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công của cả dự án bởi một bộ bản vẽ đủ chi tiết, đồng bộ giữa các bộ môn và khả thi khi ra công trường giúp thi công chạy liền mạch.
Ngược lại, hồ sơ thiếu thông tin hoặc xung đột chéo sẽ biến thành thời gian chờ hỏi đáp và đục phá làm lại. Nói cách khác, phần lớn số ngày chậm mà chủ đầu tư nhìn thấy ngoài hiện trường thực ra đã được gieo từ những sai lệch trên bản vẽ.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở vai trò của hồ sơ thiết kế. Bản vẽ thi công được phê duyệt chính là đầu vào để nhà thầu lập kế hoạch điều động nhân lực, đặt vật tư và tổ chức dây chuyền công việc.
Khi một chi tiết cấu tạo còn mập mờ hoặc bản vẽ kiến trúc lệch hệ lưới trục so với kết cấu, kỹ sư hiện trường không có thẩm quyền tự quyết, họ buộc phải dừng phần việc liên quan và lập phiếu yêu cầu thông tin gửi các bên làm rõ.
Mỗi khoảng trống dữ liệu trong bản vẽ vì vậy trở thành một điểm nghẽn làm gián đoạn kế hoạch tiến độ đã thiết lập.
Chủ đầu tư nên phân biệt rõ các nhóm nguyên nhân để đặt đúng cơ chế kiểm soát. Một phần rủi ro chậm tiến độ đến từ yếu tố bất khả kháng như thời tiết, vướng giải phóng mặt bằng hay dòng vốn giải ngân chậm, đây là nhóm khó can thiệp hoàn toàn.
Nhưng nhóm nguyên nhân đến từ chất lượng hồ sơ bản vẽ lại kiểm soát được ngay từ giai đoạn chuẩn bị, và đây chính là phần đáng đầu tư công sức vì nó nằm trong tầm quyết định của khâu thiết kế.
Không phải mọi sai sót trên bản vẽ đều gây trễ tiến độ thi công với mức thiệt hại như nhau. Ở các dự án cao tầng, bốn nhóm lỗi lặp lại nhiều nhất là hồ sơ thiếu chi tiết cấu tạo, xung đột hình học giữa các bộ môn, sai lệch hệ tọa độ và cao độ, và sửa bản vẽ thiếu kiểm soát phiên bản.
Hồ sơ thiếu chi tiết là nguồn phát sinh phiếu yêu cầu thông tin (RFI) lớn nhất từ công trường gửi về đơn vị thiết kế. Khi bản vẽ thiếu kích thước cấu tạo, cao độ lắp đặt hoặc chỉ dẫn vật tư, nhà thầu buộc phải dừng phần việc liên quan để chờ văn bản phản hồi chính thức.
Một hồ sơ đủ mặt bằng, cao độ, chi tiết cấu tạo, vị trí lắp đặt và thông tin vật liệu giúp nhà thầu giảm hẳn số vòng RFI và tổ chức thi công rõ ràng hơn.
Thời gian trễ tiến độ không chỉ nằm ở khâu kỹ sư nghĩ phương án trả lời, mà bị kéo dài bởi chuỗi thủ tục qua lại: nhà thầu lập phiếu, tư vấn giám sát rà soát, chuyển chủ đầu tư, rồi qua đơn vị thiết kế duyệt và trả lời ngược về công trường.
Với một tòa cao tầng có hàng trăm đầu việc giao cắt kỹ thuật, tổng số ngày chờ phản hồi RFI tích lại đủ sức làm trôi cả một mốc tiến độ thi công ban đầu.
Xung đột kỹ thuật giữa các bộ môn thiết kế kiến trúc, kết cấu và cơ điện (MEP) là phần lỗi tốn kém và trễ tiến độ nặng nhất khi bị phát hiện ngoài hiện trường.
Trong trường hợp ống gió MEP đâm xuyên dầm bê tông, thiếu lỗ chờ cho đường ống xuyên sàn, hay hai tuyến ống nước và máng cáp chồng nhau trong cùng một khoảng trần: nếu các va chạm này chỉ lộ ra khi dự án bước vào giai đoạn triển khai thi công, cách xử lý gần như luôn là đục phá phần đã làm và thi công lại.
>>> Xem thêm:Xung Đột Kỹ Thuật Và Rủi Ro Hụt Thông Thủy
Mấu chốt là thời điểm nhận diện lỗi. Cùng một điểm va chạm, nếu thấy sớm trên mô hình phối hợp thì chỉ tốn vài giờ hiệu chỉnh của kỹ sư trên máy; nếu thấy muộn ngoài công trường, nó thành một chuỗi ngày tháo dỡ và làm lại có thật trên tiến độ thi công của các gói thầu hoàn thiện đi sau.
Hồ sơ không đồng nhất thông số giữa các bộ môn khiến kế hoạch tiến độ thi công mất căn cứ tin cậy để bám vào.
Khi mỗi bộ môn tự chỉnh sửa trên một file độc lập và không thông báo kịp thời, đội thi công dễ cầm nhầm bản vẽ cũ, làm theo thông tin đã lỗi thời rồi phải làm lại khi bản phát hành mới xuất hiện.
Sai lệch tọa độ trắc địa và cao độ sàn giữa các bộ môn cũng thuộc nhóm lỗi hệ thống này. Sai lệch này sẽ làm giảm độ tin cậy của việc phối hợp mô hình, khiến báo cáo xung đột tự động không còn đáng tin, và những sai lệch tưởng nhỏ này thường chỉ bộc lộ khi cấu kiện đã đổ xong ngoài hiện trường.
Kiểm soát tiến độ thi công nên bắt đầu từ hồ sơ, không đợi đến khi ra công trường mới xoay xở. 4 nguyên tắc dưới đây là phần gốc mà chủ đầu tư có thể yêu cầu ngay ở khâu thiết kế:
Nền tảng để thực thi các nguyên tắc này hiệu quả chính là áp dụng quy trình BIM combine ba bộ môn thiết kế. Cần hiểu đúng bản chất, BIM là một hệ sinh thái về phương pháp làm việc, dữ liệu và phối hợp, chứ không đơn thuần chỉ là mô hình ba chiều dùng để trình bày.
>>> Xem thêm: BIM: Hệ Sinh Thái Thiết Kế Và Triển Khai Thực Tế
Các công cụ như Revit hay Navisworks giúp dựng mô hình và rà quét va chạm tự động, nhưng quyết định bẻ tuyến ống hay đổi cao độ dầm sau cùng vẫn phụ thuộc vào năng lực và kinh nghiệm của kỹ sư đa bộ môn.
Vì thế, một đơn vị dùng Revit không đồng nghĩa dự án đã triển khai BIM đúng cách, và mức độ chi tiết mô hình (LOD) nên gắn với mục đích sử dụng chứ không phải càng cao càng tốt.
Ở vai trò tổng thầu thiết kế công trình cao tầng, đội ngũ Song Anh đặt kiến trúc, kết cấu và MEP trên cùng một mô hình hệ dữ liệu và một hệ tọa độ, cao độ, rồi rà quét xung đột định kỳ và QA/QC hồ sơ trước khi bàn giao cho thi công.
Nhờ vậy, bộ hồ sơ đến công trường đã được đối chiếu chéo, giảm phần lớn những xung đột dầm, sàn, ống gió lẽ ra phải xử lý muộn và tốn ngày công.
Cách làm này gắn với quy trình triển khai BIM trong dự án cao tầng, nơi các bộ môn phối hợp trên cùng dữ liệu và thiết kế được hướng về khả năng thi công ngay từ giai đoạn ý tưởng.
Thiết kế chuẩn xác ngay từ đầu giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí, hạn chế rủi ro thi công và giảm phát sinh về sau, nhờ đó giữ được tiến độ thi công của dự án.
Cần hiểu rõ phần mềm và mô hình chỉ giúp phát hiện xung đột, còn người quyết định hướng xử lý là kỹ sư có kinh nghiệm bởi công cụ không thay được kinh nghiệm thực chiến và năng lực chuyên môn của đội ngũ thiết kế.
>>> Tìm hiểu thêm: Tổng Thầu Thiết Kế Đóng Vai Trò Gì Trong Dự Án Cao Tầng?
Một hồ sơ thiết kế giữ được tiến độ là hồ sơ dùng công nghệ để kiểm soát thiết kế và quản lý dự án một cách chặt chẽ, chứ không phải để trang trí cho một quy trình vốn rời rạc bên trong.
Không phải nguyên nhân duy nhất, nhưng chất lượng hồ sơ thiết kế là một trong những nguyên nhân gốc chi phối trực tiếp tiến độ thi công, và là yếu tố chủ đầu tư chủ động kiểm soát được ngay từ khâu thiết kế. Khác với thời tiết hay dòng vốn, đây là chỗ nên siết trước.
Phần lớn RFI phát sinh đột biến đến từ hồ sơ thiếu chi tiết liên kết hoặc mâu thuẫn thông số giữa các bộ môn, nhưng không tuyệt đối. Một số RFI đến từ điều kiện hiện trường khác với giả định thiết kế. Dù vậy, khi số lượng RFI tăng bất thường, nguyên nhân đầu tiên nên soi vẫn là độ đầy đủ và nhất quán của bộ hồ sơ, và siết chất lượng hồ sơ từ đầu là cách hiệu quả để cắt giảm lượng phiếu này.
BIM giúp liên thông dữ liệu giữa các bộ môn và phát hiện sớm va chạm trên mô hình trước khi ra công trường, nhờ đó phần lớn lỗi được xử lý khi còn rẻ và nhanh. Giá trị nằm ở quy trình phối hợp và con người vận hành nó, không phải ở riêng phần mềm.
Giai đoạn thiết kế có thể dài hơn một chút để rà quét va chạm và QA/QC chéo hồ sơ, nhưng phần thời gian thêm này thường nhỏ so với số ngày công trường phải dừng chờ xử lý RFI hoặc đục phá làm lại. Với dự án cao tầng nhiều điểm giao cắt, kiểm soát hồ sơ từ đầu thường giúp tổng tiến độ thi công ổn định hơn.
——————————————
CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG SONG ANH (SA)
.png)
Toà nhà Gia Định - 566 Quốc Lộ 13, Phường Hiệp Bình, (Thủ Đức) TP.HCM
Hotline: 0962 860 220
.png)
Email: songanh.cm1@gmail.com
.png)
Website: sa-corp.vn
